Astronomët kanë bërë një zbulim të jashtëzakonshëm në univers, duke identifikuar një ekzoplanet të quajtur GJ 523b, i cili është rreth 23,5 herë më i rëndë se Toka. Ky planet, megjithatë, sfidon pritshmëritë e shkencëtarëve, pasi duket se ka mbetur kryesisht shkëmbor, në vend që të shndërrohet në një gjigant të pasur me gaz.
Me një diametër rreth 2,55 herë më të madh se Toka, GJ 523b ka një dendësi të lartë, që sugjeron se atmosfera e tij është relativisht e vogël. Kjo karakteristikë e bën atë një objekt të veçantë për t’u studiuar në fushën e astronomisë.
Identifikimi i këtij planeti u realizua fillimisht nga sateliti TESS i NASA-s, i cili zbulon ekzoplanete duke monitoruar ndryshimet në shkëlqimin e yjeve kur një planet kalon përpara tyre. Ky proces është një nga metodat më të avancuara për të zbuluar botë të reja jashtë sistemit tonë diellor.
Fluturim direkt – Prishtinë → Stuttgart
Nisje: çdo ditë
Fluturim direkt – Prishtinë → Munich
Nisje: çdo ditë
Fluturim direkt – Prishtinë → Goteburg
Nisje: çdo ditë
Për të konfirmuar zbulimin, studiuesit e Universitetit të Uinskansin në Medison përdorën teleskopin WIYN 3,5-metërsh në Observatorin Kombëtar Kitt Peak në Arizona, duke kryer matje të detajuara të karakteristikave të planetit.
Vëzhgimet e bëra tregojnë se GJ 523b ka një dendësi prej rreth 126,82 gramë për inç kub dhe përfundon një orbitë rreth yllit të tij çdo 17,75 ditë, duke e bërë atë një objekt të rëndësishëm për studime të mëtejshme.
Sistemi planetar ku ndodhet GJ 523b është vlerësuar të jetë rreth 170 milionë vjeç, duke e vendosur atë në një kontekst të rëndësishëm për të kuptuar historinë e formimit të planetëve.
GJ 523b ndodhet në një zonë të pazakontë mes planetëve shkëmborë dhe gjigantëve të gaztë, duke sfiduar teoritë tradicionale të formimit planetar. Në Sistemin Diellor, shkencëtarët besojnë se planetët si Jupiteri dhe Saturni filluan të grumbullojnë sasi të mëdha hidrogjeni dhe heliumi pas arritjes së një mase të caktuar.
Megjithatë, GJ 523b e ka kaluar këtë kufi, por nuk ka zhvilluar një mbështjellës të trashë gazor, duke e bërë atë një lloj “mega-Toke”, një term jozyrtar për planetët masivë shkëmborë. Një hipotezë sugjeron se planeti mund të ketë pasur një atmosferë më të trashë në fillim, por e ka humbur atë për shkak të rrezatimit të fortë nga ylli i tij.
Një tjetër teori është se një përplasje gjigante me një planet tjetër mund të ketë krijuar GJ 523b, duke e bërë atë një trup më të madh shkëmbor dhe duke dëbuar gazin në hapësirë. Megjithatë, këto janë ende vetëm spekulime dhe kërkojnë më shumë studime për t’u konfirmuar.
Studiuesit theksojnë se është e vështirë të nxirren përfundime të përgjithshme për formimin e planetëve nga vetëm një shembull. Zbulimi i 20-30 planetëve të ngjashëm mund të ndihmojë astronomët të kuptojnë nëse GJ 523b është një rast i veçantë apo pjesë e një klase më të gjerë planetësh.
