Ushtria amerikane tha se do të fillojë një bllokadë të të gjithë trafikut detar që hyn dhe del nga portet dhe zonat bregdetare iraniane të hënën, pasi bisedimet e fundjavës dështuan të arrinin një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës me Iranin , duke rrezikuar një armëpushim të brishtë dyjavor.Bisedimet në Islamabad, të cilat u zhvilluan nga e shtuna deri në orët e para të së dielës, ishin takimi i parë i drejtpërdrejtë SHBA-Iran në më shumë se një dekadë dhe diskutimet e nivelit më të lartë që nga Revolucioni Islamik i Iranit në vitin 1979, shkruan Reuters.Negociatat erdhën disa ditë pasi një armëpushim filloi të martën, që synonte t’i jepte fund gjashtë javësh luftimesh që kanë vrarë mijëra njerëz në të gjithë Gjirin, kanë penguar furnizimet jetësore të energjisë dhe kanë ngjallur frikën e një konflikti më të gjerë rajonal, transmeton Sinjali.Komanda Qendrore e SHBA-së tha se bllokada e SHBA-së, duke filluar në orën 10:00 të mëngjesit sipas kohës lindore të hënën, do të “zbatohet në mënyrë të paanshme kundër anijeve të të gjitha kombeve që hyjnë ose dalin nga portet dhe zonat bregdetare iraniane, duke përfshirë të gjitha portet iraniane në Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit”.Ushtria amerikane tha se anijet që kalojnë tranzit në Ngushticën e Hormuzit për në dhe nga portet jo-iraniane nuk do të pengohen. Informacion shtesë do t’u ofrohet marinarëve tregtarë përmes një njoftimi zyrtar para fillimit të bllokadës.Presidenti Donald Trump tha të dielën se forcat amerikane do të ndalonin gjithashtu çdo anije në ujërat ndërkombëtare që i kishte paguar një taksë Iranit.“Askush që paguan një taksë të paligjshme nuk do të ketë kalim të sigurt në det të hapur”, shkroi Trump në mediat sociale, duke shtuar: “Çdo iranian që qëllon drejt nesh, ose ndaj anijeve paqësore, do të shkatërrohet në ferr!”Ai shtoi se Marina Amerikane do të fillojë shkatërrimin e minave që iranianët kishin hedhur në Ngushticën e Hormuzit , një pikë bllokimi për rreth 20% të furnizimeve globale me energji.Ndërsa të dhënat e transportit detar treguan se tre supertankerë të ngarkuar plotësisht me naftë kaluan nëpër Ngushticë të shtunën, tankerët po shmangnin rrugën ujore të hënën, përpara bllokadës së SHBA-së.Çmimet e naftës së papërpunuar referuese u rritën me më shumë se 7% duke kaluar 100 dollarë për fuçi në tregtinë e së hënës në mëngjes në Azi, ndërsa dollari u rrit dhe kontratat e ardhshme të aksioneve amerikane ranë pas njoftimit të bllokadës.“Trump dëshiron një zgjidhje të shpejtë”, tha Dana Stroul, një ish-zyrtare e lartë e Pentagonit gjatë administratës së Bidenit, e cila tani punon në Institutin e Uashingtonit për Politikat e Lindjes së Afërt. “Realiteti është se ky mision është i vështirë për t’u ekzekutuar vetëm dhe ka të ngjarë të jetë i paqëndrueshëm në planin afatmesëm dhe afatgjatë.”Pas komenteve fillestare të Trump të dielën, Garda Revolucionare Islamike e Iranit paralajmëroi se afrimi i anijeve ushtarake në ngushticë do të konsiderohet shkelje e armëpushimit dhe do të trajtohet ashpër dhe me vendosmëri, duke nënvizuar rrezikun e një përshkallëzimi të rrezikshëm.Një zyrtar amerikan tha se Irani e hodhi poshtë thirrjen e Uashingtonit për t’i dhënë fund pasurimit të uraniumit, çmontimit të të gjitha objekteve kryesore të pasurimit dhe transferimit të uraniumit shumë të pasuruar.Irani gjithashtu refuzoi kërkesat e SHBA-së që Irani të ndërpresë financimin për Hamasin, Hezbollahun dhe Huthët, si dhe të hapë plotësisht Ngushticën e Hormuzit, shtoi zyrtari.
Mediat iraniane thanë se kishte marrëveshje për një numër çështjesh, por ngushtica dhe programi bërthamor i Iranit ishin pikat kryesore të mosmarrëveshjes.Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, tha se Irani ishte “hasur me maksimalizëm, zhvendosje të objektivave dhe bllokadë” vetëm pak centimetra larg një “Memorandumi Mirëkuptimi të Islamabadit”.“Zero mësime të nxjerra,” shtoi ai. “Vullneti i mirë lind vullnet të mirë. Armiqësia lind armiqësi.”Edhe nëse armëpushimi do të mbahet, shumë analistë presin që do të duhet pak kohë para se rrjedhat e energjisë përmes Gjirit të kthehen në normalitet, gjë që do të thotë çmime më të larta të karburantit dhe inflacion më të fortë për ekonominë globale.Trump i tha programit “Sunday Briefing” të Fox News se çmimet e naftës dhe benzinës mund të mbeten të larta gjatë zgjedhjeve të mesit të mandatit të nëntorit , një pranim i rrallë i pasojave të mundshme politike nga lufta.Qalibaf i Iranit postoi në mediat sociale një hartë të çmimeve të benzinës në zonën e Uashingtonit me komentin: “Shijoni shifrat aktuale të pompave. Me të ashtuquajturën ‘bllokadë’. Së shpejti do të keni nostalgji për benzinë 4-5 dollarë.”Trump tha se besonte se Irani do të vazhdonte të negocionte dhe i quajti diskutimet në Islamabad “shumë miqësore”.“Unë besoj se ata do të ulen në tryezë për këtë çështje, sepse askush nuk mund të jetë aq budalla sa të thotë, ‘Ne duam armë bërthamore’, dhe ata nuk kanë letra”, tha ai.Por disa orë më vonë, presidenti amerikan tha se nuk i interesonte nëse një Iran “i dëshpëruar” do të kthehej në tryezën e negociatave.“Nëse nuk kthehen, jam mirë”, u tha Trump gazetarëve të dielën në mbrëmje pasi u kthye në zonën e Uashingtonit nga një qëndrim një natë në Florida.Qalibaf fajësoi SHBA-në për mosfitimin e besimit të Teheranit, pavarësisht se ekipi i tij ofroi “nisma që shikojnë përpara”. Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, i cili diskutoi bisedimet në një telefonatë me presidentin rus Vladimir Putin, tha se Teherani dëshironte “një marrëveshje të ekuilibruar dhe të drejtë”.“Nëse Shtetet e Bashkuara kthehen në kuadrin e së drejtës ndërkombëtare, arritja e një marrëveshjeje nuk është larg”, i tha ai Putinit, raportuan mediat shtetërore iraniane./PrishtinaPost
