Përdorimi i chatbot-eve të inteligjencës artificiale për këshillim mbi shëndetin mendor po shkakton shqetësime të mëdha në mesin e profesionistëve të psikologjisë. Psikologët paralajmërojnë se individët që kërkojnë ndihmë përmes këtyre mjeteve mund të bien pre e informacionit të pasaktë dhe të dëmshëm, duke rrezikuar mirëqenien e tyre psikologjike.
Një anketim i realizuar nga Shoqata Britanike e Psikologjisë (BPS) ka zbuluar se gjatë vitit të fundit, ka pasur një rritje prej 49% të pacientëve që i drejtohen inteligjencës artificiale për mbështetje emocionale. Kjo tendencë alarmante tregon se më shumë njerëz po kërkojnë ndihmë në mënyrë digjitale, duke anashkaluar profesionistët e shëndetit mendor.
Në këtë sondazh, 197 psikologë, këshillues dhe psikoterapistë u pyetën për shqetësimet e tyre lidhur me përdorimin e IA-së nga klientët. Një përqindje e madhe, rreth 70%, shprehu shqetësim të konsiderueshëm për pasojat e mundshme të këtij përdorimi.
Mungesa e mbikëqyrjes klinike është një tjetër faktor shqetësues, me 88% të profesionistëve që e shohin këtë si një rrezik të madh. Po ashtu, 87% e tyre shprehen se informacioni i ofruar nga chatbot-et mund të jetë i pasaktë, duke rritur frikën për pasojat negative që mund të sjellin këto këshilla.
Presidentja e BPS-së, Laura Dean, thekson se këto rezultate janë një dëshmi e shqetësimeve të thella që ndajnë profesionistët e psikologjisë. Ajo thekson se ndihma e ofruar nga inteligjenca artificiale pa një mbikëqyrje të duhur është një rrezik real për ata që kërkojnë mbështetje për shëndetin e tyre mendor.
Dean gjithashtu thekson se integrimi i inteligjencës artificiale në kujdesin shëndetësor duhet të shoqërohet me mekanizma mbrojtës të përshtatshëm. Këta mekanizma duhet të sigurojnë mbrojtje për profesionistët dhe për ata që kërkojnë ndihmë, duke garantuar që informacioni të jetë i saktë dhe i besueshëm.
Edhe pse Dean pranon përfitimet e teknologjisë, ajo thekson se ajo nuk mund të zëvendësojë dimensionin njerëzor, i cili është thelbësor për kujdesin e shëndetit mendor. Një qasje e tillë është e nevojshme për të siguruar rezultate pozitive për individët që kërkojnë ndihmë.
Një profesionist tjetër në anketim shprehu pasiguri për mënyrën se si funksionon inteligjenca artificiale. Ai ngriti shqetësimin se njerëzit mund të preferojnë këto mjete për shkak të ndjenjës së sigurisë që ofrojnë, duke shmangur kontaktin emocional me profesionistët e shëndetit mendor. Kjo mund të çojë në izolim dhe mungesë të aftësive sociale, duke pasur pasoja negative për mirëqenien e individëve.
Një pjesëmarrës tjetër kërkoi më shumë përgjegjshmëri nga kompanitë që ofrojnë këto shërbime. Ai theksoi se inteligjenca artificiale shpesh perceptohet si një shërbim falas, por kjo i jep kompanive liri të plotë veprimi, duke ulur përgjegjësinë e tyre ligjore.
Një studim i mëparshëm nga organizata Barnardo’s dhe Shoqata Kombëtare e Këshillimit dhe Psikoterapisë (NCPS) zbuloi se 43% e fëmijëve të moshës 11-17 vjeçare kishin kërkuar mbështetje emocionale përmes inteligjencës artificiale. Kjo tregon se shqetësimet për përdorimin e këtyre mjeteve janë të pranishme edhe në mesin e të rinjve.
Rosie Weatherley, menaxhere e përmbajtjes informative pranë organizatës Mind, thekson se rezultatet e anketimit përforcojnë shqetësimet e organizatës për pasojat e përdorimit të inteligjencës artificiale. Ajo thekson se njohuritë për këtë teknologji janë ende të kufizuara dhe se është e nevojshme të kuptohet më mirë ndikimi i saj në shëndetin mendor.
Weatherley gjithashtu kujton se njerëzit vazhdojnë të preferojnë ndihmën nga profesionistët e shëndetit mendor, një fakt që duhet të merret parasysh në zhvillimin e shërbimeve të ardhshme.
